(Internal Audit) İç Denetim Nedir ?

İç denetimin amacı

İç denetim faaliyeti; şirket stratejilerine, imzalanmış olduğu sözleşmelere ve kanunlara uygun olarak şirketlerin faaliyetlerinin planlanmasını ve yürütülmesini; kaynakların etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasını; bilgilerin güvenilirliğini, bütünlüğünü ve zamanında elde edilebilirliğini sağlamayı amaçlar.

İç denetim faaliyeti sonucunda amaç;

  • Şirketin fiziki varlıklarının güvence altına alınması,
  • İç kontrol sisteminin etkinliği ve risklerin en aza indirilmesi için, risklerin tanımlanması ve gerekli önlemlerin alınması,
  • Risklerin sürekli gözden geçirilmesi ve mümkünse rakamlarla ifade edilmesi ve yönetime önerilerde bulunulmasıdır.

İç denetim danışmanlık hizmeti; İç denetim, nesnel güvence sağlamanın yanında, özellikle risk yönetimi, kontrol ve yönetim süreçlerini geliştirmede Şirket yönetimine yardımcı olmak üzere bağımsız ve tarafsız bir danışmanlık hizmeti sağlar. Danışmanlık hizmeti; Şirketin hedeflerini gerçekleştirmeye yönelik faaliyetlerinin, işlem süreçlerinin, sistemli ve düzenli bir biçimde değerlendirilmesi ve geliştirilmesine yönelik önerilerde bulunulmasıdır.

Nesnel güvence sağlama; risk yönetimi ile kontrol ve yönetim süreçlerinin etkin bir şekilde işlediğine, üretilen bilgilerin doğruluğuna ve tamlığına, faaliyetlerin etkili, ekonomik, verimli ve mevzuata uygun bir şekilde gerçekleştirildiğine, varlıklarının korunduğuna dair makul bir güvence verilmesidir.

İç denetimin kapsamı

Şirketlerin yurt içi ve yurt dışı dâhil tüm birimlerinin işlem ve faaliyetleri, risk esaslı denetim plan ve programları kapsamında, sistemli ve disiplinli bir yaklaşımla denetim standartlarına uygun ve sürekli olarak iç denetime tabidir.

İç denetim alanı

  • Şirketin faaliyet ve işlemlerinin mevzuata, belirlenen hedef ve politikalara uygunluğunun denetlenmesi,
  • Muhasebe kayıtları ile mali tabloların, doğruluğu ve güvenilirliğinin incelenmesi,
  • Üretilen bilgiler ile her türlü rapor, istatistik ve mali tabloların doğruluğu, güvenilirliği ve zamanındalığının sınanması,
  • İç kontrol sisteminin yeterliliği ve etkinliğinin incelenmesi ve değerlendirilmesi,
  • Risk yönetimi için öneriler geliştirilmesi ile risk değerlendirme ve risk yönetim metotlarının uygulama ve etkinliğinin incelenmesi,
  • Kaynakların etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasını sağlama amaçlı performans değerlendirmelerinin yapılması ve şirket üst yönetimine önerilerde bulunulması,
  • Elektronik bilgi sistemi, Kurumsal Kaynak Planlama ve e-kayıt yönetim ve sistem güvenilirliğinin gözden geçirilmesi, 

İç denetimin tanımı

Uluslararası İç Denetçiler Enstitüsünün yapmış olduğu tanıma göre İç Denetim; bir kurumun faaliyetlerini geliştirmek ve onlara değer katmak amacını güden bağımsız ve objektif bir güvence sağlama ve danışmanlık faaliyetidir. İç denetim, kurumun risk yönetimi, kontrol ve kurumsal yönetim süreçlerinin etkinliğini değerlendirmek ve geliştirmek amacına yönelik sistemli ve disiplinli bir yaklaşım getirerek kurumun amaçlarına ulaşmasına yardımcı olur. İç denetim tanımının unsurları;

  • Bağımsızlık.
  • Objektiflik.
  • Güvence sağlama ve danışmanlık hizmeti vermek
  • Kurumun hedeflerinin geliştirilmesine yardımcı olmak.
  • Kurumun faaliyetlerini geliştirmek ve onlara değer katmak.
  • Risk yönetimi, iç kontrol süreçleri ve yönetsel süreçlerin denetimini yapmak.
  • Sistematik ve disiplinli bir yaklaşımla ve genel kabul görmüş standartlara Uygun olarak faaliyetlerini gerçekleştirmek 

İç denetimin uygulanması

İç denetim faaliyetleri aşağıdaki gibi sıralanabilir.

  • Uygunluk denetimi:
  • Performans denetimi (Faaliyet Denetimi)
  • Mali denetim
  • Süreç denetimi
  • Yolsuzluk Denetimi (Fraud)
  • Stokların denetimi
  • Bilgi teknolojisi denetimi: (IT-Information Technology Audit)
  • Önleyici Hukuk ve Sözleşmelerin Denetimi 

İç denetim standartları ve etik kurallar

Denetimler; uluslararası iç denetçiler enstitüsü IIA tarafından yayınlanan uluslararası genel kabul görmüş İç denetim standartlarına ve etik Kurallarına uygun olarak yürütülür. TÜRMOB tarafından yayınlanan etik kuralları da uyulması zaruri kurallardır. 

İç Denetim, İç kontrol ilişkisi

İç denetim, iç kontrol sisteminin yeterliliği, etkinliği ve işleyişiyle ilgili olarak yönetime bilgiler sağlar, değerlendirmeler yapar ve önerilerde bulunur. İç denetçiler, iç kontrol sisteminin düzenlenmesi ya da uygulanması süreçlerine ve iç kontrol tedbirlerinin seçimine dâhil edilemez. Şirketlerde etkin bir iç kontrolün kurulması ve sürdürülmesinden yönetim sorumludur. Yöneticiler, iç denetçilerden, iç kontrol ilkelerine ve iç kontrol sisteminin oluşturulmasına yönelik görüş alabilir. 

Denetlenen şirketin sorumluluğu

Denetlenen Şirketin yönetimi, iç denetim faaliyetlerinin yerine getirilmesinde:

  • İç denetçilerin görevlerini bağımsız bir şekilde yerine getirmeleri için gereken tüm önlemleri alır.
  • İç denetçilere, şirket faaliyetlerini olumsuz etkileyebilecek risklerin belirlenmesi çalışmalarında gerekli imkânı sağlar.
  • İç denetim kapsamına giren konularda, iç denetçilere gerekli bilgi ve belgelerin sağlanması amacıyla, birimler arasında etkili iletişim kurulmasını sağlar.
  • İç denetim raporlarında düzeltilmesi ve iyileştirilmesi önerilen konuları değerlendirir ve gerekli önlemleri alır.
  • İç kontrol sisteminin değerlendirilmesi sürecine yönelik olarak gerçekleştirilen iç denetim faaliyetleri sonrası elde edilen bilgiler ve tavsiyeler doğrultusunda, sistemin aksayan yönlerinin giderilmesine ve kaynakların etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasına yönelik tedbirleri alır.

İç denetçinin görevleri

  • Nesnel risk analizlerine dayanarak veya şirket üst yönetiminin belirlediği önceliklere dayanarak, yönetim ve kontrol yapılarını değerlendirmek.
  • Denetimleri uluslararası kabul görmüş ilkelere ve etik kurallara uygun olarak yürütmek ve raporlamak.
  • Kaynakların etkili, ekonomik ve verimli kullanılması bakımından incelemeler yapmak ve önerilerde bulunmak.
  • Şirket tarafından yapılan harcamaların incelenmesi sonrasında prosedürlere uygunluk denetimi yapmak. Malî işlemlere ilişkin karar ve tasarruflarının, amaç ve politikalara, kalkınma planına, programlara, stratejik planlara ve performans programlarına uygunluğunu denetlemek ve değerlendirmek.
  • Malî yönetim ve kontrol süreçlerinin sistem denetimini yapmak ve bu konularda önerilerde bulunmak.
  • Denetim sonuçları çerçevesinde iyileştirmelere yönelik önerilerde bulunmak ve bunları takip etmek.
  • Denetim sırasında veya denetim sonuçlarına göre soruşturma açılmasını gerektirecek bir duruma rastlanıldığında, durumu şirket üst yönetimine bildirmek.
  • Raporlama sisteminin analiz edilmesi ile ilgili sonuçları değerlendirmek, üretilen bilgilerin doğruluğunu denetlemek.
  • Üst yönetici tarafından gerekli görülen hallerde performans göstergelerini belirlemede yardımcı olmak, belirlenen performans göstergelerinin uygulanabilirliğini değerlendirmek. 

İç denetçinin yetkileri

İç denetçi,  görevlerinin yerine getirilmesiyle ilgili olarak aşağıdaki yetkilere sahiptir:

  • Denetim konusuyla ilgili elektronik ortamdakiler dâhil her türlü bilgi, belge ve dokümanlar ile nakit, kıymetli evrak ve diğer varlıkların ibrazını ve gösterilmesini talep etmek.
  • Denetlenen birim çalışanlarından,  iç denetim faaliyetlerinin gereği olarak yardım almak, yazılı ve sözlü bilgi istemek.
  • Denetim faaliyetinin gerektirdiği araç, gereç ve diğer imkânlardan yararlanmak.
  • Denetimi engelleyici tutum, davranış ve hareketleri şirket üst yönetiminin bilgisine intikal ettirmek.

İç denetçinin sorumlulukları

İç denetçi, görevlerini yerine getirirken aşağıdaki hususlara riayet eder:

  • Mevzuata, şirketlerin denetim yönetmeliklerine, denetim ve raporlama standartlarına ve etik kurallara uygun hareket etmek.
  • Mesleki bilgi ve becerilerini sürekli olarak geliştirmek.
  • İç denetim faaliyetlerinde yetki ve ehliyetini aşan durumlarda iç denetim koordinatörünü haberdar etmek.
  • Verilen görevin tarafsız ve bağımsız olarak yapılmasına engel olan durumların olması veya oluşması halinde, durumu iç denetim koordinatörüne bildirmek.
  • Denetim raporlarında, belgelere kayıtlara kanıtlara dayanmak ve değerlendirmelerinde objektif olmak.
  • Denetim esnasında elde ettiği bilgilerin gizliliğini korumak. 

İç denetçinin nitelikleri

  • En az dört yıl süreli eğitim veren yükseköğretim kurumları ile denkliği Yükseköğretim Kurulu tarafından kabul edilen yurt dışındaki eşdeğer eğitim kurumlarından birini bitirmek.
  • En az üç yıl uzman yanında yardımcı denetçi olarak çalışmış olmak. Yanında başka bir uzman olmaksızın tek başına denetim yapma ve yönetme becerilerini geliştirmiş olmak.
  • İç Denetim Koordinatörlüğü tarafından belirlenen eğitim takvimini takip etmiş olmak ve sınavlarında başarılı olmak.
  • Mesleki belgeleri almaya hak kazanmış olmak.
  • Dürüstlük, tarafsızlık, mesleki yeterlilik ve özen, sır saklama, mesleğe uygun davranış gibi ahlaki niteliklere sahip olmak. 

İç denetçilerin bağımsızlığı

İç denetçiler, iç denetim faaliyetine ilişkin görevlerini yerine getirirken bağımsız olarak hareket eder.

İç denetçilerin tarafsızlığı

  • İç denetçiler, görevlerini yerine getirirken tarafsız davranır.
  • İç denetçiler çalışmalarında; denetimin kalitesinden ödün vermeden, başkalarının düşünce ve telkinlerinden etkilenmeden kanaat oluşturur.
  • İç denetçiler, faaliyetlerini sürdürürken bağımsızlık ve tarafsızlıklarını zedeleyebilecek bir durumla karşılaşmaları halinde iç denetim koordinatörünü bilgilendirir.
  • İç denetçiler, daha önceden görev yaptıkları idari birimlerde üç yıl geçmeden iç denetim yapamazlar. 

İç denetçilerin güvencesi

Denetim görevleri ve icrai görevler farklıdır. İç denetçilerin denetledikleri şirketlerde denetim görevleri dışında bir görev üstlenmeleri ve/veya yerine getirmeleri beklenmez.

İç Denetçilerin Mesleki yeterliliği

İç denetçiler mesleki konularda kendilerini yetiştirmek ve geliştirmekten sorumludurlar. İç denetçiler;

  • İç denetim yöntemlerini ve tekniklerini bilirler ve uygulama tecrübesine sahiptirler.
  • Muhasebe ilkeleri ve standartları ile yönetim muhasebesi ve mali yönetim bilgisine sahiptirler.
  • Denetledikleri alanlarda ve sektörlerde inceleme ve araştırma yapmışlardır. Bilgi sahibidirler.
  • Şirket stratejilerinden önemli sapmaları ve sonuçlarını değerlendirecek düzeyde bilgi birikimine sahiptirler.
  • Çevresiyle iletişim kurma yeteneğine sahiptirler. İç denetçi ahlaki yapısına sahiptirler.
  • İç denetim faaliyetinin amacını, tespitlere ilişkin değerlendirmelerini, denetim sonuçlarını ve önerilerini anlaşılır biçimde yazılı ve sözlü ifade edebilirler.
  • İç denetim faaliyeti sırasında edinilen bilgi, belge ve bulguların analizi sonucu ortaya çıkan emarelerden, detaylı inceleme veya soruşturmayı gerektirecek hususları ayırt edecek yeterliliğe sahiptirler.
  • İç kontrol sistemini ve işleyişine ilişkin bilgiye sahiptirler. Çözüm önerileri üretebilirler.
  • Şirket bünyesinde üretilen bilgi ve raporların analizini değerlendirilmelerini yapabilecek bilgiye sahiptirler.
  • Risk analizi, değerlendirmesi ve yönetimi konularında bilgi sahibidirler.
  • İstatistiki yöntemleri kullanarak verileri ve elde edilen sonuçları analiz edebilecek bilgiye sahiptirler.
  • Bilgi işlem konularında bilgi sahibidirler. 

Denetimin risk odaklı yapılması

İç denetim faaliyetlerinin risk odaklı olarak yürütülmesi esastır. Şirketlerin maruz kalabileceği risklerin tespit edilerek sürekli ölçülmesi ve değerlendirilmesi suretiyle, risk odaklı iç denetim planı ve programı hazırlanır. İç denetim, bu plan ve programa uygun olarak yapılır. Programa ek olarak, Şirket üst yönetiminin görüşleri, öncelikleri ve öngörülemeyen konuların oluşması durumunda ayrıca özel inceleme alanları belirlenerek denetim programına dâhil edilir. Balaban Bağımsız Denetim A.Ş. tarafından risk odaklı olarak hazırlanan denetim rehberi sürekli güncellenir. Denetimler rehber doğrultusunda gerçekleştirilir.

Risklerin değerlendirilmesi

Şirket Yönetimi risklerin tanımlanması ve kontrolü için gerekli stratejilerin geliştirilmesinden ve uygulanmasından sorumludur.

Denetlenen şirketin tüm faaliyetleri, iç denetçiler tarafından kapsamlı bir risk analizine tabi tutulur. Bu analiz sonuçları değerlendirilerek, şirketin sürdürülebilirliğini etkileyebilecek riskler, risklilik oranı ve önemine göre ağırlık verilerek sıralanır.

Bu değerlendirme sonuçlarına göre en yüksek risk içeren alan ve konulardan başlanarak iç denetim planı ve uygulamaya ilişkin programlar hazırlanır. Denetim programlarının hazırlanmasında; şirket üst yöneticinin riskli gördüğü ve öncelik verilmesini istediği hususlarla da dikkate alınarak, en riskli alan ve konulara öncelik verilerek azami verim hedeflenir.

Yeni yatırımlar ve faaliyetler, yeniden yapılandırma projeleri, organizasyon ve insan kaynaklarındaki önemli değişiklikler yüksek risk içerdiğinden,  denetim programına öncelikle alınır.

Yılsonlarında, denetim sonuçlarına göre mevcut riskler gözden geçirilir. 

Risk değerlendirmede iç denetçinin sorumluluğu

İç denetçi şirketin, fiziki varlıklarını, hedeflerini, faaliyetlerini etkileyebilecek önemli riskleri değerlendirir. 

İç denetim planı

Şirketin denetlenebilecek alanlarının tamamını ifade eden bir denetim evreni oluşturulur. Denetim evreni kapsamına şirketin tüm birimlerinin işlem, faaliyet ve süreçleri dâhil edilir. Denetim evreninin hazırlanmasında süreç bazlı yaklaşım esas alınır ve yapılan risk analizi sonucunda yüksek, orta ve düşük riskler 1 den 5 e kadar derecelendirilerek belirlenir. En riskli alan ve konulara öncelik verilmek ve denetim maliyeti de dikkate alınmak suretiyle, yöneticiler ve gerektiğinde çalışanlarla görüşülerek belirlenen denetim alanlarının tamamı bir plan dönemine dâhil edilir. İç denetim faaliyetinin etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde yürütülmesini sağlamak amacıyla, denetimin kapsamı, denetlenecek alan ve konular yıllık veya üç yıllık plan olarak hazırlanır. Bu plan, her yıl risk değerlendirmesi sonuçlarına göre gözden geçirilerek revize edilir. 

Çalışmanın planlanması ve yürütülmesi

  • İç denetçi, saha çalışması öncesinde, ilgili birimin yöneticisi ve diğer personel ile denetimin amacı, kapsamı, denetimde kullanılacak yöntemler, tahmini denetim süresi, denetime yardımcı olacak personel, denetim sırasında çalışanlardan beklentiler, şirketin denetimden beklentileri, denetim sonuçlarının raporlanması konularında görüşmeler yapar.
  • İç denetçi, bu görüşmelerin sonuçlarını da dikkate alarak çalışma planını hazırladıktan sonra denetime başlar ve denetimler bu çalışma planına göre yürütülür.
  • İç denetçi, Balaban Bağımsız Denetim A.Ş. rehberlerinden de yararlanarak denetim faaliyetini yürütür. İç denetçi,   denetim programında ve çalışma planında belirlenen denetim hedeflerine ulaşmak için, yeterli ve güvenilir bilgi ve belgeleri tespit etmek, incelemek ve değerlendirmekle yükümlüdür. 

Raporlama ilkeleri

  • Denetim faaliyetinin sonuçları, düzenlenecek raporla kayıt altına alınır.
  • İç denetçi, ulaştığı görüşü, görüşe ulaşamamışsa bunun nedenlerini raporunda açıkça belirtir.
  • İç denetim raporları, kısa, açık, kolay anlaşılır ve tekrara yer vermeyecek bir tarzda yazılır.
  • Raporlar, raporlama standartlarına uygun, yeterli kanıtlara dayalı ve tutarlı olarak düzenlenir.

Raporların sunulması ve izlenmesi

  • Denetim bulguları, belirli bir sürede cevaplandırılmak üzere, denetlenen birimin yöneticisine verilir. Denetlenen birimin yöneticisi, gerektiğinde çalışanlardan ve ilgililerden görüş almak suretiyle bulgularda belirtilen hususları cevaplandırarak iç denetim birimine gönderir.
  • Bulgu ve önerilerin önem ve düzeyi konusunda iç denetçi ile denetlenen birimin yöneticisi aynı görüşteyse, makul bir sürede önlem alınmasında anlaşılır.
  • Bulgu ve önerilerin önem ve düzeyi konusunda iç denetim birimi ile denetlenen birimin yöneticisi arasında anlaşmazlık varsa, bu duruma ilişkin değerlendirmeler rapora dahil edilir.
  • Denetlenen birimin görüşleri, uzlaşılamayan hususlar, denetimde tespit edilen riskler, risklerin olası etkileri, denetim sonuçlarına ilişkin genel değerlendirme ve risklerin ortadan kaldırılmasına veya en aza indirilmesine yönelik önerileri içeren nihai denetim raporu hazırlanır ve yönetici özeti de eklenerek iç denetim koordinatörü tarafından şirket üst yönetimine sunulur.
  • Raporlar üst yönetim tarafından değerlendirildikten sonra gereği için ilgili birimlere ve strateji geliştirme birimine gönderilir.
  • İç denetim raporunda belirtilen hususlarda,  şirket yöneticileri tarafından yapılan işlemler veya işlem yapılmama gerekçeleri iç denetçilere bildirilir.
  • Denetim raporunda belirtilen önlemlerin alınıp alınmadığı iç denetim birimi tarafından izlenir.

 

Kaynak:

www.tide.org.tr Türkiye İç Denetim Enstitüsü, Zorunlu Rehber; Ana Prensipler, iç Denetimin Tanımı, Etik Kuralları standartları

www.turmob.org.tr Türkiye serbest Muhasebeci Mali müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği, Muhasebe Meslek Mensupları İçin Etik Kurallar Elkitabı 2013 Türmob Yayınları :457

www.theiia.org   The Institute of Internal Auditors

www.istanbulsmmmodasi.org.tr İstanbul Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odası

www.idkk.gov.tr İç Denetim Koordinasyon Kurulu, Yayımlandığı R. Gazetenin Tarihi:12.7.2006 No:26226 Yayımlandığı Düsturun Tertibi: 5 Cilt: 44 İç Denetçilerin Çalışma Usul Ve Esasları Hakkında Yönetmelik

 

 

 

İsmail Balaban

Bağımsız Denetçi, SMMM,

Member of IIA-TİDE

Kobi Danışmanı

 

 

 

 

İç Denetim Terimler Sözlüğü (IIA-TİDE)

 

Uluslararası İç Denetim Standartları, İç Denetim Terimler Sözlüğü

IIA (Uluslararası İç Denetim Enstitüsü)

TİDE (Türkiye İç Denetim Enstitüsü)

01.01.2011 den itibaren geçerli.

 

 

Artık Risk (Residual Risk)

Yönetimin, Olumsuz bir olayın etki ve ihtimalini azaltmak amacıyla, riski karşılamaya yönelik kontrol faaliyetlerini de dahil, aldığı tedbirlerden sonra kalan risktir.

 

Bağımsızlık (Independence)

İç denetim faaliyetinin, iç denetim sorumluluklarını yansız bir şekilde yerine getirme yeteneğini tehdit eden koşullardan özgür olmasıdır.

 

Bilgi Teknolojileri Kontrolleri (Information Technology Controls)

Uygulamalar, bilgiler, altyapı ve insanlar gibi bilgi teknolojileri altyapısı üzerinde sağladığı genel ve teknik kontroller yanında işin idaresini ve yönetişimini destekleyen kontrollerdir.

 

Bilgi Teknolojileri Yönetişimi (Information Technology Governance)

Kurumun bilgi teknolojisinin organizasyonun stratejileri ve amaçlarının desteklemesini sağlayan liderlik, örgütsel yapılar ve süreçlerden oluşur.

 

Danışmanlık Hizmetleri (Consulting Services)

Her hangi bir idarî sorumluluk üstlenmeden, bir kurumun faaliyetlerini geliştirmek ve onlara değer katmak amacını güden, niteliği ve kapsamı denetlenen ile birlikte kararlaştırılan istişarî faaliyetler ve bununla bağlantılı diğer hizmetlerdir. Usul ve yol göstermek, tavsiyede bulunmak, işleri kolaylaştırmak ve eğitim vermek, bu kapsamdaki faaliyet örnekleridir.

 

Değer Katmak (Add Value)

İç denetim faaliyeti tarafsız ve uygun güvence sağladığında, örgüte (ve onun paydaşlarına) değer katar ve yönetişim, risk yönetimi ve kontrol süreçlerinin etkililiğine katkıda bulunur.

 

Denetim Komitesi (Audit Committe)

Denetim Komitesi, Türk Ticaret Kanunu’ndaki Denetim Kurulu’ndan farklı olup yönetim kurulunun komitelerinden biridir. Aslî işlevi, muhasebe, denetim, iç kontrol sistemi ve mali raporlama uygulamaları ile ilgili olarak yönetim kuruluna gözetim görevinde yardımcı olmaktır. Yönetim kurulunun onayına bağlı olarak, denetim komitesi yönetim kurulunun mali ve/veya iç denetim konularında bilgili bağımsız üyelerinden oluşur.

 

Dış Hizmet Sağlayıcısı (External Service Provider)

Belli bir alanda uzmanlık seviyesinde bilgi, beceri ve tecrübe sahibi olan kurum dışından kişi veya şirketlerdir.

 

Etik Kuralları (Code of Ethics)

Uluslararası İç Denetçiler Enstitüsü (IIA)’nün Etik Kuralları, iç denetim mesleği ve uygulamasıyla ilgili İlkeler ve iç denetçilerden beklenen davranış tarzını tanımlayan Davranış Kurallarıdır. Etik Kuralları iç denetim hizmeti veren tüm kurum ve kişileri bağlar. Bu kuralların amacı, evrensel anlamda iç denetim mesleğinin etik kültürünü geliştirmektir.

 

Gereklidir (Should)

Standartlarda, meslekî muhakeme yürütülürken, somut olayın şartları bir standarttan sapmayı haklı göstermediği müddetçe, standarda uyum gerekliliğini vurgulamak için “gereklidir” kelimesi kullanılmıştır.

 

Görev (Engagement)

İç denetim, kontrol öz değerlendirme incelemesi, suiistimal incelemesi veya danışmanlık gibi belirli iç denetim işi, vazifesi veya gözden geçirme faaliyetidir. Bir görev, çok sayıda işten veya belirli amaçlara ulaşmayı amaçlayan faaliyetlerden oluşabilir.

 

Görev Amaçları (Engagement Objectives)

İç denetçi tarafından geliştirilen, niyetlenilen görev amaçlarını tanımlayan geniş ifadelerdir.

 

Görev İş Programı (Engagement Work Program)

Görev planını gerçekleştirmeye yönelik hazırlanan ve bir görev sırasında takip edilmesi gereken prosedürleri sıralayan bir belgedir.

 

Görev Özelinde Görüş (Engagement Opinion)

Her bir iç denetim görevinin hedef ve kapsamına ilişkin belirlenen puanlama, sonuç ve/veya diğer sonuç tanımları.

 

Güvence Hizmetleri (Assurance Services)

Kurumun risk yönetimi, kontrol ve yönetişim süreçlerine dair bağımsız bir değerlendirme sağlamak amacıyla delillerin objektif bir şekilde incelenmesidir. Mali yapıya, performansa, mevzuat ve düzenlemelere uyuma, bilgi sistemleri güvenliğine ve ihtimam denetimine (due diligence; ayrıntılı durum tespit çalışması) yönelik görevler bu kapsamdaki örneklerdir.

 

İç Denetim Faaliyeti (Internal Audit Activity)

Kurumun faaliyetlerini geliştirmek ve bunlara değer katmak için tasarlanan bağımsız, objektif güvence ve danışmanlık hizmeti sağlayan birim, bölüm, danışman ekibi veya diğer uygulamacılardır. İç denetim faaliyeti, kurumun risk yönetim, kontrol ve yönetişim süreçlerinin etkinliğini değerlendirmek ve geliştirmek amacına yönelik sistemli ve disiplinli bir yaklaşım getirerek kurumun amaçlarına ulaşmasına yardımcı olur.

 

İç Denetim Yöneticisi (Chief Audit Executive)

İç denetim yöneticisi, iç denetim faaliyetinin iç denetim yönetmeliğine ve iç denetimin tanımına, etik kurallarına ve standartlarına uygun şekilde yönetilmesinden üst düzeyde sorumlu bir kişiyi tarif eder. İç denetim yöneticisi veya iç denetim yöneticisine raporlama sorumluluğu bulunanlar Sertifikalı İç Denetçi veya uygun mesleki sertifika veya unvanlara sahip olacaklardır. İç denetim yöneticisinin spesifik görev unvanı kurumdan kuruma farklılık gösterebilir.

 

İhlâller/Sakatlamalar (Impairments)

Kurum içi bağımsızlığı ve bireysel objektifliği bozabilecek ihlâller, şahsî menfaat çatışmalarını, kapsam sınırlamalarını, kayıtlara, personele ve eşyalara erişim kısıtlamalarını ve kaynak (fonlama) kısıtlamalarını içerir.

 

 

Kontrol (Control)

Kontrol, yönetimin, denetim kurulunun, yönetim kurulunun ve diğer uygun birimlerin riski yönetmek ve belirlenen amaç ve hedeflere ulaşma ihtimalini artırmak amacıyla aldığı tedbirlerdir. Yönetim, hedef ve amaçların gerçekleştirilmesine yönelik makul bir güvence sağlamak için yeterli tedbirin alınmasını planlar, tertipler ve yönlendirir.

 

Kontrol Ortamı (Control Environment)

Yönetim, yönetim kurulu ve denetim kurulunun, kurum içi kontrolün önemine ilişkin tutum ve davranışlarıdır. Kontrol ortamı, iç kontrol sisteminin ana amaçlarının gerçekleştirilmesi için gerekli olan yapı ve disiplini sağlar. Kontrol ortamı aşağıdaki unsurları içerir:

  • Dürüstlük ve etik değerler
  • Yönetimin felsefesi ve çalışma tarzı
  • Teşkilât yapısı
  • Yetki ve sorumluluk dağıtımı
  • İnsan kaynakları politikası ve uygulaması
  • Çalışanların yetkinliği

 

Kontrol Süreçleri (Control Processes)

Riskin, bir kurumun kabul etmek isteyeceği seviyede kalması gayesiyle tasarlanan ve işletilen kontrol çerçevesinin bir parçası olan faaliyet, politika ve prosedürlerdir (hem otomatik hem manüel).

 

Kurul (Board)

Kurumun faaliyetlerini ve yönetimini yönlendirmek ve gözetmekle sorumlu en yüksek yönetim organıdır. Genellikle, bağımsız bir grup yöneticiden oluşur (yönetim kurulu, idare heyeti veya mütevelli heyeti gibi). Eğer böyle bir grup mevcut değilse, “kurul” şirketin veya kurumun başındaki kişiyi ifade edebilir. “Kurul” yönetim organının yetkilerini devrettiği bir denetim komitesine de tekabül edebilir.

 

Menfaat/Çıkar Çatışması (Conflict of Interest)

Kurumun çıkarına olmayan veya menfaatine görünmeyen herhangi bir ilişkidir. Menfaat çatışması, kişinin sorumluluklarını ve görevlerini objektif bir şekilde yerine getirmesini olumsuz etkiler.

 

Objektiflik (Objectivity)

Objektiflik, iç denetçilerin görevlerini, iş sonucunda çıkan ürüne gerçekten ve dürüst bir şekilde inanacakları ve bu ürünün kalitesinden önemli bir taviz vermeyecekleri şekilde yapmalarını sağlayan tarafsız bir zihinsel tutumdur. Objektiflik, iç denetçilerin, denetim konularına ilişkin karar ve yargılarını, başkalarınınkilere bağlamamalarını gerektirir.

 

Önem (Significance)

Büyüklük, yapı, netice, tesir ve ilişki gibi nicel ve nitel etmenleri de içeren, bir durumun dikkate alındığı konu içindeki göreceli değeridir. Mesleki muhakeme, ilgili amaçlar çerçevesinde, konuların önemini değerlendirmede iç denetçilere yardım eder.

 

Risk (Risk)

Amaçlara ulaşılması üzerinde etkisi olacak bir olayın meydana gelme ihtimalidir. Risk, söz konusu etki ve olasılık cinsinden hesaplanır.

 

Risk İştahı (Risk Appetite)

Kurumun kabul etmeye istekli olduğu risk seviyesidir.

 

Risk Yönetimi (Risk Management)

Kurumun amaçlarını gerçekleştirmek üzere makul bir güvence sağlamak amacıyla potansiyel olay ve durumları belirlemek, değerlendirmek, yönetmek ve kontrol etme sürecidir.

 

Standart (Standard)

Geniş bir iç denetim faaliyet sahasının gerçekleştirilmesiyle ve iç denetim performansının değerlendirilmesiyle ilgili gerekleri tanımlayan ve IIA İç Denetim Standartları Kurulu tarafından yayınlanan meslekî bir beyandır.

 

Suiistimal (Fraud)

Hile, sahtekârlık, emniyeti kötüye kullanma ile nitelendirilebilecek hukuk dışı fiillerdir. Bu fiiller, sadece şiddet tehdidi veya fizikî güç kullanımının gerçekleştirilmesine bağlı değildir. Suiistimaller para, mal veya hizmet sağlamak, hizmet kaybından veya ödeme yapmaktan kaçınmak veya şahsıyla veya işle ilgili bir avantaj elde etmek amaçlarıyla çeşitli taraflar ve kurumlar tarafından gerçekleştirilebilir.

 

Tarafsızlık

İç denetçilerin denetim görevlerini, çalışmalarının ürününe inanarak ve kalitesinden ödün vermeksizin yapmalarına izin veren, yansız bir zihinsel tutumdur. Tarafsızlık iç denetçilerin denetim konusundaki yargılarını başkalarınınkine bağlı kılmamalarını gerektirir.

 

Teknoloji Tabanlı Denetim Teknikleri (Technology-based Audit Techniques)

Genel denetim yazılımı, test verileri üreten programlar, bilgisayarlı denetim programları, özel denetim yazılım uygulamaları, bilgisayar destekli denetim teknikleri (BDDT – CAATs) gibi otomatik denetim araçları.

 

Uluslararası Meslekî Uygulama Çerçevesi (IPPF)

IIA‟in çıkarıp ilân ettiği iç denetim kılavuzunun kavramsal çerçevesi. Kılavuz birisi „zorunlu‟, diğeri „kuvvetle tavsiye edilen‟ nitelikte olmak üzere iki kategoriden oluşmaktadır.

 

Uyum/Uygunluk (Compliance)

Plan, prosedür, kanun, düzenleme, sözleşme ve diğer gereklere bağlılıktır.

 

Yeterli Kontrol (Adequate Control)

Yeterli kontrol, yönetimin planlama ve organizasyonu, risklerin etkin bir şekilde yönetileceğine ve kurumun hedef ve amaçlarına verimli ve ekonomik bir şekilde ulaşılacağına dair makul bir güvence sağlayacak tarzda yapmasıyla var olabilir.

 

Yönetişim/Kurumsal Yönetim (Governance)

Üst yönetim, yönetim kurulu ve denetim kurulu tarafından, kurumun amaçlarına ulaşmaya yönelik olarak, kurumun faaliyetlerinin raporlanması, yönlendirilmesi, yönetilmesi ve izlenmesi gayesiyle uygulanan yapı ve süreçlerin bir birleşimidir.

 

Yönetmelik (Charter)

İç denetim faaliyetinin yönetmeliği, iç denetim faaliyetinin amaç, yetki ve sorumluluklarını tanımlayan resmî nitelikte yazılı bir belgedir. Yönetmelik (a) iç denetim faaliyetinin kurum içindeki konumunu belirlemeli, (b) denetim görevlerinin yerine getirilmesi için gereken kayıtlara, personele, demirbaşlara ve ilgili mahallere erişim yetkisini düzenlemeli ve (c) iç denetim faaliyetlerinin kapsamını tanımlamalıdır.

 

Zorundadır (Must)

Standartlarda kayıtsız şartsız bir gerekliliği vurgulamak için „zorundadır‟ kelimesi kullanılmıştır.

 

(Kaynak; IIA-TİDE)

 

 

 

 

İsmail Balaban

Bağımsız Denetçi, SMMM,

Member of IIA-TİDE

Lisanslı Kobi Danışmanı

Etik Hat Nedir?

Etik Hat; Şirket çalışanları ve diğer ilgililerinin kullanabildiği bir iletişim merkezidir. Telefon, posta kutusu ve e-mail aracılığı ile gelen bilgilerin sistemli bir şekilde kaydedilip analiz edildiği, şirket yönetiminden bağımsız farklı bir kuruluş olarak faaliyet gösteren bir kayıp ve kaçak önleme sistemidir. Şirket çalışanları ve diğer ilgililerinin, endişelerini dile getirebilecekleri bilgi paylaşabilecekleri Etik Davranış Kuralları ve benzeri konular hakkında soru sorabilecekleri bir etik yardım hattıdır.

Şirketin kurumsal olarak çalışanına değer verdiğini gösteren ve şirkete direk olarak fayda sağlayan bir uygulamadır. Çalışanların, şirketine duyduğu güveni ve bağlılığı da artıran bir etkiye de sahiptir. Şirketlerdeki, maddi kayıp ve suiistimalleri en aza indiren, mobbing ve benzeri etik olmayan davranışların önüne geçilmesini kolaylaştıran bir mekanizmadır.

Bu sistemde; Şirket çalışanları veya diğer şirket ilgilileri (tedarikçiler, müşteri firmalar, küçük ortaklar vb.) şirket bünyesinde veya şirket dışında, şirket veya kendi çıkarları ile ilgili, gördükleri, gözlemledikleri veya şahit oldukları gizli veya açık, tehdit ve tehlikelerle ilgili, Kurumsal İş ilkelerine uygunsuzlukları, psikolojik ayırımcılık, mobbing, maddi kayıp ve kaçaklar, ast üst ve çalışanlar arasındaki çıkar çatışmaları vb. etik değerlere aykırı olduğunu düşündükleri her türlü olumsuzluklar ile ilgili bildirimlerde bulunmaktadırlar. Telefonla sözlü iletişim kurulabileceği gibi e-mail adresleri de kullanılabilmektedir.

Ücretsiz ve hiçbir engel oluşturulmaksızın profesyonel ve eğitimli kişiler tarafından teslim alınan bildirimler, bildirimde bulunan kişilerin gizliliğini muhafaza ederek şirket yönetim kuruluna en hızlı şekilde ulaştırılırlar. Etik Hat iletişim merkezi; Şirket yönetiminden tamamen bağımsızdır ve etik iletişim kuralları çerçevesinde gizliliği muhafaza ederek teslim aldığı bilgi ve sözlü bildirimler ile ilgili sonuçları aynı gizlilik ilkeleri doğrultusunda ilgili kişilere geri bildirimde bulunur. Bu sistemle, bildirimde bulunmak isteyen kişiler şikâyetlerini kendilerini tanıtmadan bildirebilir ve sonuçlarını yine kendilerini tanıtmadan takip edebilirler.

Sistemin işleyebilmesi için Şirket çalışanlarına ve ilgili kişilere gerekli yöntemler kullanılarak gerektiği şekilde bilgilendirme yapılır. “Etik Hat” tın ne olduğu, nasıl kullanılabileceği, amacının ne olduğu, şirket içi yapılan sürekli eğitimlerde ve işe yeni başlayanlar için verilen uyum (oryantasyon) eğitimlerinde anlatılır. Çalışanların, “Etik Hat” ta ulaşabilecekleri, 444 lü ve 800 lü telefon numaraları ve e-mail adres bilgilerinin yer aldığı tanıtım bilgileri elektronik ortamlarda ilan edilir. Tüm fiziksel mekânlara, güzel görsel sunumlarla posterlerle asılarak ilan edilmiş ve tanıtılmış olur. Şirket çalışanları, gördükleri veya sezdikleri maddi kayıp-kaçakları, karşılaştıkları ve dile getiremedikleri haksız uygulama ve haksız psikolojik baskıları, “Etik Hat” ta bildirirler.

İç Kontrol mekanizmaları ile elde edilemeyecek, denetimlerde tespit edilemeyecek çok önemli birçok sorun bu sistemlerle ortaya çıkarılabilmektedir. Etik Hat uygulaması, şirketlerde kurulan Etik Değerler ile ilgili sistemlerin, İç Kontrol sistemlerinin ayrılmaz bir parçası olarak ön plana çıkmaya başlamıştır.

Etik Hatlara şikâyetlerini bildirenler; kimliklerinin açığa çıkmasını engellemiş olurlar. Arkadaşlık ilişkilerini ve kariyerlerini riske atmamış olurlar. Şikâyetlerinin değerlendirildiğinden emin olurlar. İhbar kayıtlarının daha profesyonelce raporlandığından ve sonuçlandırılıncaya kadar takip edileceğinden emin olurlar.

Şirket çalışanları, tedarikçileri, müşterileri ve diğer şirket ilgilileri, şirket yönetimi tarafından uygulamaya sokulmuş olan etik değerlerin dışına çıkıldığını görmeleri durumunda, bunu şirket yönetimi ile paylaşmak isterler. Şirket yönetimi tarafından, paylaşmaları da beklenen bir durumdur. Ancak şirket çalışanları, kariyerlerini riske atmamak veya tedarikçi ise şirket ile ilişkilerini zedelememek adına paylaşmaktan çekinebilirler. Etik Hat Sistemi; Bu gibi engelleri ortadan kaldırarak, kişilerin gizliliğini güvence altına alarak kişilerin şikâyetlerini şirket yönetimine ulaştırabilmelerini sağlamak amacıyla oluşturulan bir iletişim hattıdır.

Etik Hat Sistemi; şirket bünyesinde yapılan, inceleme kontrol ve benzeri çalışmalara oranla maddi kayıpların ortaya çıkarılmasında en fazla verim alınan bir sistemdir. Maddi kayıp ve kaçaklar, suiistimaller, etik olmayan davranışlar herkesten önce yakın çalışanlar tarafından fark edilir. Suiistimallerin ortaya çıkarılması ve önceden önlenmesinin en uygun yoludur.

Etik Hat sistemini kuran ve etkin işlemesini sağlayan firmaların bünyesindeki suiistimal vakalarının yüzde 60 azaldığı istatistiki araştırmaların sonuçlarında görülmektedir. Etik Hat sisteminin uygulanmadığı şirketlerde çalışanlar çoğunlukla gözlemledikleri uygunsuzlukları bildirmekten çekinirken, Etik Hat sistemi olan şirketlerde çalışanların sadece yaklaşık yüzde 30’u bildirmekten çekinmektedir.

Etik Hat Sistemi, arayan kişinin gizliliğinin korunması, şirket yönetiminden bağımsız ayrı bir organizasyon olması, tüm şirket ilgilileri tarafından kolay ulaşılabilir olması, şirket üst yönetimi ve denetim komitesine kolay ulaşılabilir olması, profesyonel raporlama ve takibi, olumlu veya olumsuz alınan sonuçların geri bildiriminin mutlaka yapılıyor olması özelliklerini taşımaktadır.

Maliyeti çok düşük, buna karşın getirisi çok yüksek bir hizmettir.

Şirket çalışanları ve diğer şirket ilgilileri; özel sorunlarını da dile getirebildikleri için, özellikle insan kaynakları birimleri için önemli bilgiler elde edilmektedir.

Etik Hat Sistemi; kayıp, kaçak, suiistimal, hile ve yolsuzluk önlemede kurumların teftiş, iç denetim, risk yönetimi, kayıp önleme ve kurumsal uyum gibi denetim komitesine bağlı birimlerin en önemli destek unsurlarından birisidir.

Etik Hat uygulamalarından alınan sonuçlar ile ilgili olarak yapılan bir çalışmanın özet sonuçları aşağıdaki gibidir.

Müşteri firmalarımızın Etik Hatlarına gelen 24 aylık döneme ait bildirimlerinden elde edilen sonuçları aşağıdaki şekliyle değerlendirebiliriz. Buna Göre;

Etik Bildirim Şikâyet Sayıları;

Aşağıdaki tablo orantısal olarak gelen şikâyet adetlerini göstermektedir.

GELEN ŞİKAYET SAYISI
Şikayetin Geldiği Aylar Ortalama Şikayet Adedi                    (Her Bin kişilik çalışan başına aylara göre gelen)
OCAK 5
ŞUBAT 6
MART 9
NİSAN 7
MAYIS 9
HAZİRAN 7
TEMMUZ 2
AĞUSTOS 1
EYLÜL 2
EKİM 6
KASIM 9
ARALIK 9

Görüldüğü gibi şikâyet sayısı ayda ortalama binde altıdır.

Şikâyetler yaz aylarında azalmaktadır.

Etik Bildirim Şikâyet Konuları;

Aşağıdaki tablo, gelen şikâyetlerin konularına göre yüzdesel dağılımını göstermektedir. 

KONUSUNA GÖRE, GELEN ŞİKAYETLERİN YIL İÇİNDEKİ YÜZDESEL DAĞILIMI
ŞİKAYET KONUSU ŞİKAYET ORANI %
USULSÜZLÜK-ZİMMET-YOLSUZLUK 7,5
HAKSIZ İŞTEN ÇIKARTMA 3,8
İŞ YÜKÜ / VERİLEN HEDEFLERDEN ŞİKÂYET 3,8
MAAŞ, PRİM, DİĞER ÖDEMELERDEKİ GECİKMEDEN ŞİKÂYET 5,7
MESAİ SAATLERİNDEN ŞİKÂYET 7,5
YÖNETİCİLERİ ŞİKÂYET 50,9
ŞİRKET YÖNETİMİNİ ŞİKÂYET 5,7
ÇALIŞMA ARKADAŞINI ŞİKÂYET 15,1
  100

Kişiye göre değişmekle birlikte, bir değerlendirme yapacak olursak;

Gelen şikâyetler, bildirilen olay ile ilgili çözümler gerektirmesinin yanında tüm bilgilerin sınıflandırılması ile ilgili istatistiki olarak da genel değerlendirmeler yapılabilmesini sağlayacak bilgiler verebilmektedir.

Yüzde 3,5 işinden şikâyetçi bir kesim olduğu söylenebilir.

Yolsuzluk, haksız kazanç veya zimmet suçu ile ilgili şikâyetlerin oranı toplam içinde % 7,5 ile yüksek bir rakamdır. Bu şikâyetler kişileri karalamak için yapılmış olabileceği gibi gerçekleşen yolsuzluklar ile de ilgili olabilmektedir. Bu türden şikâyetler gerçeği yansıtmasa bile, şirket çalışanları ve kontrol sistemi ile ilgili önemli kritik bilgiler elde edilmesini sağlamaktadır.

Yöneticilerden şikâyet oranı, her şirkete göre farklı yorumlanabilir. Örneğin çalışan mutluluğu ile ilgili sonuçlar elde edilebilir veya ast üst ilişkilerinin boyutları konusunda önemli bilgiler verebilir.

Bildirimlerin, incelemeler sonucu doğruluğunun teyit edilmesi sonucu, hiçbir kontrol ve denetim çalışması ile elde edilemeyecek bilgilere ulaşılmış olunmaktadır.

Saygı ve Sorumluluk anlayışımızla hedeflerinize ulaşmanız dileklerimizle her zaman yanınızdayız. 

İsmail Balaban

Bağımsız Denetçi, SMMM,

Member of IIA-TİDE

Kobi Danışmanı

 

Was ist die Ethik Hotline?

Es ist ein System welches innerhalb Institutionen und Unternehmen verluste verhindert, den Missbrauch minimiert, die Unternehmensidentitaet schützt und das Leben der Mitarbeiter erleichtert.

Nach den Ergebnissen der Untersuchungen  ist die Ethik Hotline das wichtigste

System die zur Aufdeckung  von Betrugsverlusten  führte.

Das Ethik Hotline System ist ein Bestandteil des Ethik-Management Verwaltungssystems  welches innerhalb Institutionen und Unternehmen in einem breiten Spektrum  substanzielle Unternehmenspolitiken   wie effektive Nutzung der Ressourcen, Reputation,  Markenschutz und Schadensverhütung  gewahrleistet.

Das Ziel der Ethik Hotline ist die Beseitigung der Benachteiligungen  und die Beschutzung der Unternehmen  vom Schaden aller Art. Mitarbeiter, Lieferanten  und andere zugehörige  Parteien melden der Ethik Hotline erlebte, verdachtige  oder bezeugte Ungehörigkeiten, Verluste, Missbrauche, rechtswidrige  Unterlassungen und negativen  Gegebenheiten  jeglicher Art.

Wenn diese Hotlines mit den Meldungen und Beanstandung  der Mitarbeiter identifiziert  werden, könnten sie aufgrund  negativer Assoziationen wie Spionage, Verrat oder Abwegigkeit  abgewertet werden.  Aber der Nutzen dieser Hotlines ist in Bezug auf Institutionen und Unternehmen  von grösster Bedeutung. Sie steigert das Ansehen der Firma, erhöht den Markenwert und unterstützt das Unternehmen  in seinem Institutionalisierungsprozess.

Die Meldung rechtswidriger  oder unethischer  Ereignisse an Betriebsinterne  oder externe Behörden  werden von Institutionen angesichts der Sensibilitat des Themas anstatt “Anzeige” oder “Beschwerde”  die Termini “Offenbarung”  oder “Problemmeldung” bevorzugt.

Bedarfsorientiert werden diese Hotlines entweder Firmenintern eingerichtet oder dieser Dienst wird extern in Anspruch genommen.

In den USA sind fur Firmen die den SOX Gesetzen unterliegen  Ethik Hotlines obligatorisch  verqeschrieben  !

Unternehmen  in den USA die den Sarbanes – Oxley Richtlinien unterliegen  sind verpflichtet eine Meldungszentrale für die Beschwerdemeldungen  des Betriebspersonals zur Verfügung zu stellen.  Die Enron und WorldCom Skandale in den USA wurden infolge der Meldung von Mitarbeitern  enthüllt. Aus diesem Grund wurde im Jahr 2002 in den USA das System, welches die Meldungspfli­ cht bei Gesetzwidrigkeiten  in Unternehmen  die den Sarbanes – Oxley Gesetzen unterliegen  vorsieht und die Betroffenen in Schutz nimmt als rechtmassig erklaert. Bei ethischen  Verstössen können Beschaftigte  nach den Regeln des SOX über Telefionleitungen  und Websites Beschwerden  einreichen ohne Namen anzugeben.

ACFE (Association of Certified fraud Examiners Vereinigung der Spezialisten für Betrugsbekaempfung)   Daten:  Nach den Forschungsergebnissen der internationalen  Institution ACFE (Association of Certified fraud Examiners  – Vereinigung  der Spezialisten für Betrugsbekampfung)   verringerten  sich die Betrugsvorfaelle in Betrieben,  die Ethik Hotlines gründeten und für eine effektive Funktion sorgten um 60 %, Nach den 2012 Global Fraud Berichten  des ACFE wurde die grösste Anzahl der Meldungen mit 50,9 %  von den Mitarbeitern  erstattet.

– Meldungen des Personals (50,9 %)

– Meldungen der Kunden (22,1 %)

– Anonym (Herkunft unbekannt)  (12,4 % )

– Andere (11,6 %)

– Meldung Verkaeufer/Haendlerorganisation (9,0 %)

– Meldungen Firmenangehörige/Partner (2,3 %)

– Konkurrenten   (1,5 %)

ACFE Nach den 2012 Global Fraud Berichtaussagen des ACFE wurde  die Wirkung der Mitarbeiterhotline  auf Missbrauch und Rechtswidrigkeit  untersucht.   Die Rate der Aufdeckung  von Missbrauch und Rechtswidrigkeit  in Betrieben  mit externer Mitarbeiterhotline liegt bei 50,9 %  und bei Betrieben  ohne bei 34,6 %. Folglich sollte der organisatorische Beitrag einer Mitarbeiterhotline  für den Betrieb nicht unterschaetzt werden.

Das neue Obligationsgesetz erteilt  (Qualerei, emotionaler  Missbrauch) dem Arbeitgeber  in der Sache Mobbing

Verantwortung zu!

Das neue Obligationsgesetz in der Türkei erteilt dem Arbeitgeber  in Sachen Mobbing Verantwortung fUr die Realisierung folgender Umstaende: Die Herstellung einer Ordnung die auf den Prinzipien der Aufrichtigkeit  basiert, Entwicklung  vorbeugender  Massnahmen speziell gegen psychologischen und sexuellen Missbrauch der Mitarbeiter  und zur Vermeidung weiterer schaeden der Betroffenen solcher Belaestigungen,  die Sicherung zukunftiger  Schutzmassnahmen.

Welche Vorteile bringen  Ethik Hotlines für Firmen?

Die Ethik Hotline ist der wichtigste Faktor der die Abteilungseinheiten   des Prüfungsausschusses wie Inspektion,  interne Aufsicht, interne Kontrolle,  Risikomanagement, Schadenverhütung   und institutionelle  Anpassung unterstützt Daruber hinaus sind gute Beziehungen zwischen Mitarbeiter  auch für die Personalabteilung sehr wichtig.

Zur Vertrauensbildung  sollten von Personen die eine Meldung abgeben keine Namen abgefragt  werden.  Die Direktion sollte das Personal ermutigen, verdaechtige Faelle zu melden. Zunaechst sollten Mitarbeiter durch Ausbildung über die Meldungsangelegenheit infiormiert werden. Beschaeftigte die die Unternehmensidentitaet wahren, nach ethischen  Werten  arbeiten  und unethisches Handeln melden sollten geschutzt und belohnt werden.  Ein Arbeiter der Befürchtet,  bei einer negativen  Meldung über seinen Vorgestellten seine Stellung zu verlieren wird keine Infiormation abgeben.  Daruber hinaus bringen Risiken wie nicht ernst genommen werden, Ausschluss oder Vergeltung in gleicher Weise den Beschaftigten  davon ab, eine Information  mitzuteilen.  Eine Vermeidung dieser ist durch Schaffung entsprechend  ethischer  Betriebsspezifischer Programme möglich. Waehrend die meisten Mitarbeiter in Unternehmen  ohne Ethik-Anpassungsprogramm sich scheuten, begegnete Unannehmlichkeiten  zu melden, vermieden in Betrieben  mit dem Ethik-Anpassungsprogramm nur etwa 30 % der Mitarbeiter die Meldung solcher Ereignisse. Darüber hinaus fungieren Ethik Hotlines als eine Plattfiorm, in der private Probleme der mitarbeiter angesprochen  werden und bieten daher für das Personalwesen nützliche Infiormationen  und Tipps. 

İsmail Balaban

Bağımsız Denetçi, SMMM, Kobi Danışmanı

Member of IIA-TİDE